Ruch obrotowy i obiegowy Ziemi – nast臋pstwa, na czym polega?

Ruch obrotowy i obiegowy Ziemi

Cho膰 mo偶esz nie zdawa膰 sobie z tego sprawy to ruch obrotowy i obiegowy Ziemi ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania organizm贸w 偶ywych, w tym wszystkich ludzi na 艣wiecie. Konsekwencje ruchu obiegowego Ziemi to na przyk艂ad wyst臋powanie p贸r roku.

Cho膰 ruch obiegowy i obrotowy Ziemi nie jest przez nas bezpo艣rednio odczuwalny to Ziemia obraca si臋 wok贸艂 w艂asnej osi z pr臋dko艣ci膮 przekraczaj膮c膮 1600 km/h, a wok贸艂 S艂o艅ca z pr臋dko艣ci膮 rz臋du 108 tys. km/h!

Ziemia jak i ca艂y Wszech艣wiat znajduj膮 si臋 w ci膮g艂ym ruchu. Ziemia obiega S艂o艅ce, a ca艂y Uk艂ad S艂onecznym kr膮偶y wok贸艂 centrum Drogi Mlecznej. Dla nas najwa偶niejsze w skutkach s膮 jednak nast臋pstwa ruchu obrotowego i obiegowego, kt贸re dok艂adnie poznamy w艂a艣nie w tym wpisie.

A zatem ju偶 czas przej艣膰 do konkret贸w pozna膰 oba rodzaje ruch贸w jakie wykonuje kula ziemska, nast臋pstwa ruchu obiegowego i wirowego a tak偶e parametry dotycz膮ce czasu i szybko艣ci obrotu.

Ruch obrotowy (ruch wirowy) Ziemi

W jaki spos贸b ziemia wykonuje ruch obrotowy? Ruch obrotowy ziemi odbywa si臋 z zachodu na wsch贸d, czyli polega na tym, 偶e Ziemia obraca si臋 wok贸艂 w艂asnej osi. Ca艂y obr贸t zajmuje dok艂adnie 24 godziny, czyli jedn膮 dob臋. Na r贸wniku pr臋dko艣膰 obrotu wynosi 1647 km/h i zmniejsza si臋 wraz z przybli偶aniem do biegun贸w, na kt贸rych wynosi 0 km/h.

„Ruch obrotowy ziemi wok贸艂 S艂o艅ca” to poj臋cie b艂臋dne. I cho膰 wiemy, 偶e jest ono wyszukiwane w Internecie stosunkowo cz臋sto to jego znaczenie pozbawione jest sensu. Ruch obiegowy nie odbywa si臋 wok贸艂 S艂o艅ca a wok贸艂 w艂asnej osi.

Co ciekawe ruch obrotowy Ziemi z roku na rok odbywa si臋 coraz wolniej, a wi臋c mo偶na powiedzie膰 偶e w przesz艂o艣ci doba trwa艂a kr贸cej ni偶 obecnie. W ci膮gu ostatnich 100 lat doba wyd艂u偶y艂a si臋 o oko艂o 1,7 milisekundy.

To na czym polega ruch obrotowy Ziemi by艂o tematem zainteresowania ju偶 w staro偶ytnej Grecji. Pocz膮tkowo wierzono, 偶e Ziemia stoi w miejscu o gwiazdy i inne cia艂a niebieskie kr膮偶膮 wok贸艂 niej. Argumentowano to w ten spos贸b, 偶e gdyby Ziemia mia艂a si臋 obraca膰 to jej powierzchni臋 zniszczy艂yby pot臋偶ne wichury.

Ruch obrotowy jako pierwsi zrozumieli Arabowie, ju偶 w X w. doszli do wniosku, 偶e ruch widoczny na niebie nie wynika z ruchu samego nieba a w艂a艣nie Ziemi.

Od tamtego czasu wiemy, 偶e ruch obrotowy Ziemi odbywa si臋 w kierunku z zachodu na wsch贸d.

A jak inaczej nazywamy ruch obrotowy Ziemi? W zwi膮zku z tym, 偶e Ziemia niejako wiruje wok贸艂 w艂asnej osi, okre艣la si臋 go mianem ruchu wirowego.

Przypomnijmy jeszcze w punktach cechy ruchu obrotowego Ziemi:

  • Ruch obrotowy Ziemi to ruch Ziemi wok贸艂 w艂asnej osi.
  • Ziemia wykonuje ruch obrotowy w kierunku przeciwnym do ruchu sfery niebieskiej. Odbywa si臋 si臋 zachodu na wsch贸d.
  • Osi膮ga maksymalna pr臋dko艣膰 na r贸wniku (1647 km/h), kt贸ra maleje wraz z oddalaniem si臋 od r贸wnika. Na biegunach wynosi 0.
  • Obrotowy ruch ziemi to inaczej ruch wirowy.
  • Jeden obr贸t Ziemi wok贸艂 w艂asnej osi trwa 24 godziny.

Nast臋pstwa ruchu obrotowego Ziemi

Jakie s膮 nast臋pstwa ruchu obrotowego Ziemi? Jest ich wiele, jednak najwa偶niejszym z punktu widzenia naszej egzystencji jest wyst臋powanie dnia i nocy. Ma to du偶y wp艂yw na dobowy cykl 偶ycia ro艣lin oraz zwierz膮t, w tym ludzi.

Inne skutki ruchu obrotowego Ziemi nie s膮 a偶 tak istotne i odczuwalne dla organizm贸w 偶ywych jednak warto pozna膰 je wszystkie.

Podsumowuj膮c, konsekwencje ruchu obrotowego Ziemi to:

  • Wyst臋powanie dnia i nocy, co daje mo偶liwo艣膰 pomiaru czasu.
  • Pozorny ruch gwiazd i S艂o艅ca po niebie.
  • Wyst臋powanie efektu Coriolisa.
  • Powstawanie si艂y od艣rodkowej co powoduje sp艂aszczenie kuli ziemskiej przy biegunach.
  • Obr贸t p艂aszczyzny waha艅 wahad艂a Foucaulta.

Powy偶sze 3 punkty to bezpo艣rednie nast臋pstwa ruchu obrotowego Ziemi. Dodatkowo mo偶emy wyr贸偶ni膰 jeszcze konsekwencje wynikaj膮ce z si艂y Coriolisa oraz sp艂aszczenia Ziemi na biegunach.

Si艂a Coriolisa powoduje odchylenie kierunku poruszania si臋 cia艂 – w prawo na p贸艂kuli p贸艂nocnej i w lewo na p贸艂kuli po艂udniowej. W wyniku czego np. tornada na p贸艂kuli p贸艂nocnej wiruj膮 zgodnie z ruchem wskaz贸wek zegara a na po艂udniowej przeciwnie. Na p贸艂kuli p贸艂nocnej mocniej podmywane s膮 prawe brzegi rzek, a na po艂udniowej lewe, na p贸艂kuli p贸艂nocnej wiatr ma tendencj臋 do skr臋cania w prawo, a na po艂udniowej w lewo.

Z kolei fakt, 偶e Ziemia jest sp艂aszczona na biegunach sprawia, 偶e si艂a ci膮偶enia na r贸wniku jest mniejsza.

Wahad艂o Foucaulta pozwala udowodni膰 ruch obrotowy Ziemi. Co ciekawe szybko艣膰 poruszania si臋 wahad艂a jest r贸偶na w zale偶no艣ci od szeroko艣ci geograficznej na kt贸rej postawimy takie wahad艂o.

Wiemy ju偶 co to jest ruch obrotowy Ziemi i jakie s膮 jego nast臋pstwa, a wi臋c bez problemu poradzisz sobie z pytaniami typu „wymie艅 nast臋pstwa ruchu obrotowego Ziemi”.

Teraz czas pozna膰 drugi z najwa偶niejszych ruch贸w, czyli ruch obiegowy.

Ruch obiegowy

A na czym polega ruch obiegowy Ziemi? W najprostszy spos贸b mo偶na powiedzie膰, 偶e jest to ruch Ziemi wok贸艂 S艂o艅ca. Ruch obiegowy Ziemi odbywa si臋 po orbicie o kszta艂cie elipsy. Patrz膮c z perspektywy p贸艂kuli p贸艂nocnej obr贸t jest zgodny z ruchem wskaz贸wek zegara.

Ziemia obiega S艂o艅ce w ci膮gu jednego roku gwiazdowego, kt贸ry trwa 365 dni 6 godzin 9 minut 9,54 s.

W ci膮gu tego czasu ziemia pokonuje odleg艂o艣膰 prawie 940 mln km co daje 艣redni膮 pr臋dko艣膰 rz臋du 107 tys. km/h.

Podstawowe cechy ruchu obiegowego Ziemi to:

  • Jest to obr贸t Ziemi wok贸艂 S艂o艅ca, kt贸ry trwa dok艂adnie 365 dni, 6 godzin, 9 minut i 9 sekund.
  • Ziemia porusza si臋 po orbicie w kszta艂cie elipsy.
  • Ruch obiegowy, patrz膮c znad p贸艂kuli p贸艂nocnej odbywa si臋 w kierunku przeciwnym do ruchu wskaz贸wek zegara.
  • Czas pe艂nego obiegu to tzw. rok gwiazdowy, kt贸ry jest jest r贸wnie偶 kalendarzowemu.
  • Ruch obiegowy powoduje, 偶e odleg艂o艣膰 Ziemi od S艂o艅ca ulega zmianie w ci膮gu roku.

Mamy nadziej臋, 偶e ju偶 wiesz co to jest ruch obiegowy Ziemi a pytania typu „podaj cechy ruchu obiegowego Ziemi” nie b臋d膮 ju偶 dla ciebie 偶adnym problemem!

Nast臋pstwa ruchu obiegowego Ziemi

Jakie s膮 nast臋pstwa ruchu obiegowego? Najwa偶niejszym jest wyst臋powanie p贸r roku oraz zmienna d艂ugo艣膰 dnia i nocy w zale偶no艣ci od dnia w ci膮gu roku. Na p贸艂kuli po艂udniowej astronomiczne pory roku s膮 przesuni臋te wzgl臋dem p贸艂nocy o p贸艂 roku. Przyk艂adowo je艣li w Polsce jest zima to w Australii panuje lato.

A jakie s膮 inne skutki ruchu obiegowego Ziemi? Zaraz poznamy i dok艂adnie opiszemy ka偶dy z nich.

Niebezpo艣rednie nast臋pstwa ruchu obiegowego Ziemi to podzia艂 czasu na odcinki roczne. To ile trwa rok wynika z d艂ugo艣ci obiegu Ziemi wok贸艂 S艂o艅ca. R贸wnie偶 z tego powodu wyst臋puj膮 lata przest臋pne. Co wi臋cej obr贸t sprawia, 偶e zmieniaj膮 si臋 strefy o艣wietlenia Ziemi.

Tego typu konsekwencje ruchu obiegowego Ziemi zdaj膮 si臋 mie膰 najwi臋kszy wp艂yw na 偶ycie ludzi. R贸偶na ilo艣膰 promieni S艂onecznej jaka dociera do Ziemi w r贸偶nych cz臋艣ciach globu sprawia, 偶e ludzie musieli przystosowa膰 si臋 do 偶ycie w zimniejszym lub cieplejszym klimacie.

Nast臋pstwem ruchu obiegowego Ziemi jest:

  • Podzia艂 czasu na rok. Jest to podstawowa jednostka odmierzania czasu a d艂ugo艣膰 jej trwania wynika bezpo艣rednio z czasu jaki Ziemia potrzebuje, 偶eby okr膮偶y膰 Ziemi臋.
  • Astronomiczne pory roku.
  • Wyst臋powanie dnia i nocy polarnej.
  • Mo偶liwo艣膰 mierzenia up艂ywu czasu za pomoc膮 kalendarza s艂onecznego.
  • Zmiana pory dnia w kt贸rej S艂o艅ce wschodzi i zachodzi, a tak偶e zmiana miejsca wschodu i zachodu S艂o艅ca na horyzoncie.
  • R贸偶na wysoko艣膰 S艂o艅ca nad horyzontem w poszczeg贸lnych szeroko艣ciach geograficznych.
  • Wyst臋powanie stref klimatycznych m.in. strefa gor膮ca, umiarkowana polarna.
  • Zmienna d艂ugo艣膰 dnia i nocy.
  • R贸偶nice w 艣redniej temperaturze powietrza, im dalej od r贸wnika tym mniej promieni s艂onecznych dociera do Ziemi.
  • Zmiana po艂o偶enia S艂o艅ca na tle pasa 12 gwiazdozbior贸w tzw. znak贸w zodiaku. Co oko艂o 30 dni S艂o艅ce jest widoczne na tle innego zodiaku i to w艂a艣nie na tej podstawie powsta艂 kalendarz zodiakalny.

A zatem wiemy ju偶 co to jest ruch obiegowy Ziemi i jakie s膮 jego nast臋pstwa. Teraz kiedy zobaczysz na klas贸wce polecenie wymie艅 nast臋pstwa ruchu obiegowego Ziemi to nie powiniene艣 mie膰 problemu z udzieleniem poprawnej i pe艂nej odpowiedzi.

Pora jeszcze zmierzy膰 si臋 z kilkoma mitami i najcz臋艣ciej pojawiaj膮cymi si臋 pytaniami na ten temat. Warto te偶 pami臋ta膰, 偶e nast臋pstwem ruchu obiegowego ziemi nie jest wyst臋powanie dnia i nocy. To cz臋sto pope艂niany b艂膮d, wi臋cej tego typu dylemat贸w znajdziecie poni偶ej.

Najcz臋艣ciej zadawane pytania:

  • Jak inaczej nazywamy ruch obrotowy Ziemi? Okre艣la si臋 go jako ruch wirowy, ze wzgl臋du na to, 偶e glob wiruje wok贸艂 w艂asnej osi.
  • Z czego wynika ruch obrotowy Ziemi? W jaki spos贸b dochodzi do ruchu obrotowego?
    W przestrzeni kosmicznej wszystkie planety i gwiazdy wiruj膮, wok贸艂 w艂asnej osi kr臋ci si臋 np. S艂o艅ce czy Ksi臋偶yc. Odpowiedzi膮 dlaczego tak si臋 dzieje jest teoria wzgl臋dno艣ci Alberta Einsteina. To grawitacja zakrzywia przestrze艅 powoduj膮c jednocze艣nie poruszanie si臋 planet, gwiazd i ca艂ych galaktyk.
  • Najwi臋ksza pr臋dko艣膰 liniowa w ruchu obrotowym Ziemi ma punkt?
    Najwi臋ksza pr臋dko艣膰 obrotu Ziemi w ruchu obrotowym wyst臋puje na r贸wniku, gdzie osi膮ga 1647 km/h. Z kolei na biegunach wynosi zero.

Najcz臋stsze dylematy zwi膮zane z ruchem wirowym i obiegowym:

  • Czy ruch obiegowy Ziemi przebiega z zachodu na wsch贸d? 鉂
  • Dzi臋ki ruchowi obiegowego na Ziemi wyst臋puje dzie艅 i noc. 鉂
  • Czy ruch obiegowy Ziemi odbywa si臋 wok贸艂 Ksi臋偶yca? 鉂
  • Czy ruch obiegowy Ziemi odbywa si臋 wok贸艂 osi ziemskiej? 鉂
  • Ruch wirowy powoduje r贸偶nic臋 w trwaniu dnia i nocy w ci膮gu roku. 鉂
  • Wyst臋powanie p贸r roku jest nast臋pstwem ruchu obiegowego ziemi 鉁旓笍
  • Czy ruch obiegowy Ziemi powoduje zmian臋 p贸r roku? 鉁旓笍
  • Wyst臋powanie dnia i nocy wynika z ruchu obiegowego? 鉁旓笍
  • Czy ruch obrotowy Ziemi oddzia艂uje na kierunki wiatr贸w? 鉁旓笍
  • Czy ruch obrotowy powoduje powstawanie si艂y od艣rodkowej? 鉁旓笍

Ile trwa ruch obrotowy i obiegowy ziemi?

Dowiedzmy si臋 teraz ile trwa ruch obrotowy i obiegowy Ziemi oraz jaka jest dok艂adna pr臋dko艣膰 tego ruchu.

  • Ruch obrotowy (1 pe艂ny obr贸t) zajmuje 24 godziny
  • Ruch obiegowy(1 pe艂ny obr贸t) zajmuje 365 dni, 6 godzin, 9 minut i 9 sekund.

To ile trwa pe艂ny ruch obrotowy Ziemi r贸wnoznaczne jest z podzia艂em czasu na 1 dob臋, natomiast fakt ile trwa obr贸t Ziemi wok贸艂 S艂o艅ca definiuje podzia艂 czasu na 1 rok. Przy czym Pe艂ny obr贸t trwa nieco wi臋cej ni偶 365 dni (nadwy偶ka wynosi dok艂adnie 6 godzin, 9 minut i 9 sekund ka偶dego roku).

Z tego te偶 powodu wprowadzono tzw. lata przest臋pne, kiedy to rok kalendarzowy jest d艂u偶szy o 1 dzie艅 i trwa 366 dni.

Skoro wiemy ju偶 ile trwa ruch obrotowy Ziemi mo偶emy obliczy膰 pr臋dko艣膰 wirowania i analogicznie pr臋dko艣膰 obrotu Ziemi wok贸艂 S艂o艅ca.

Pr臋dko艣膰 obrotu ziemi wok贸艂 w艂asnej osi i wok贸艂 S艂o艅ca

Wok贸艂 w艂asnej osi

  • Szybko艣膰 obrotu Ziemi wok贸艂 w艂asnej osi zale偶y od szeroko艣ci geograficznej
  • Najszybciej Ziemia obraca si臋 na r贸wniku: 1647 km/h
  • Najwolniej na biegunach: 0 km/h

Co ciekawe pr臋dko艣膰 ta mo偶e ulega膰 zmianie ze wzgl臋du na procesy zachodz膮ce w j膮drze Ziemi, ruch w贸d w oceanach, rozk艂ad wiatr贸w na planecie czy rozk艂ad ci艣nienia atmosferycznego. R贸偶nice s膮 minimalne, liczone w milisekundach. Z punktu widzenia przeci臋tnego cz艂owieka nie ma to wi臋kszego znaczenia, jednak dla superczu艂ych zegar贸w atomowych ju偶 tak.

W momencie kiedy pe艂ny obr贸t Ziemi trwa kr贸cej lub d艂u偶ej, taki zegar nale偶y zsynchronizowa膰 do czego wykorzystuje si臋 sekundy przest臋pne.

W 2020 roku Ziemia obraca艂a si臋 z najwi臋ksz膮 pr臋dko艣ci膮 w historii. Spowodowa艂o to, 偶e 28 dni by艂o kr贸tszych ni偶 86 400 sekund. Najkr贸tszy dzie艅 by艂 kr贸tszy o 1,4602 milisekundy ni偶 pe艂ne 86 400 sekund.

Wok贸艂 S艂o艅ca

  • Pr臋dko艣膰 obrotu Ziemi wok贸艂 S艂o艅ca nie jest sta艂a, zale偶y od dnia w ci膮gu roku.
  • Najszybciej porusza si臋 2 stycznia: 109 080 km/h.
  • Najwolniej 4 lipca: 105 480 km/h

Pr臋dko艣膰 obrotu Ziemi w ruchu obiegowym, czyli wok贸艂 S艂o艅ca nie jest sta艂a i zmienia si臋 w zale偶no艣ci od dnia w ci膮gu roku. Najszybciej ziemia kr膮偶y wok贸艂 S艂o艅ca 2 stycznia, w momencie tzw. peryhelium.
Znajduje si臋 w贸wczas najbli偶ej S艂o艅ca (147 mln km) a pr臋dko艣膰 wynosi 30,3 km/s co mo偶na przeliczy膰 jako niewyobra偶aln膮 warto艣膰 109 080 km/h.
Najmniejsza szybko艣膰 obrotu Ziemi wok贸艂 S艂o艅ca przypada na 4 lipca w momencie tzw. aphelium. W贸wczas Ziemia znajduje si臋 najdalej od S艂o艅ca (152 mln km) i porusza si臋 z pr臋dko艣ci膮 29,3 km/s, czyli 105 480 km/h.

Podsumowanie

Podsumowuj膮c, wiemy ju偶 czym jest ruch obiegowy i obrotowy (inaczej ruch wirowy i obiegowy Ziemi). A przynajmniej powinni艣my to wiedzie膰 po dok艂adnym zapoznaniu si臋 z tym poradnikiem. Ruch wirowy odpowiada za istnienie dnia i nocy, a tak偶e wyst臋powanie si艂y Coriolisa.

Poznali艣my tak偶e jakie s膮 nast臋pstwa ruchu obiegowego i obrotowego Ziemi, ile trwa taki ruch oraz jaka jest jego pr臋dko艣膰. W wyniku ruchu obiegowego Ziemi wok贸艂 S艂o艅ca mamy 4 pory roku oraz zmienn膮 d艂ugo艣膰 dnia i nocy.